Rouw en rouwverwerking
Verlies van een geliefd persoon of dier veroorzaakt rouw. Rouw is het immense verdriet daarover. Rouw is ook de verwerking van dat verlies. In die zin betekent rouw ook rouwverwerking. De begrippen rouw en rouwverwerking worden daarom door elkaar gebruikt. Rouwverwerking is de wijze waarop iemand omgaat met het intense verdriet en de pijn van het verlies van een dierbare. Je kunt iemand verliezen door bijvoorbeeld de dood, een verdwijning, een afscheid, een verhuizing, een scheiding, ontslag, een misverstand of een ruzie. De rouwverwerking en het rouwen kunnen daarbij vergelijkbaar zijn.
Hoe verloopt het rouwverwerkingsproces?
Rouwverwerking gaat bij iedereen anders. Er zijn globaal 4 fasen in het rouwproces van de rouwende:
- Het erkennen van het verlies, waarmee het rouwen kan beginnen
- Het toelaten en doorvoelen van de pijn en het verdriet om het verlies
- De eigenlijke rouwverwerking, dat is de verwerking van het verlies
- Het loslaten van de pijn en het verdriet. Dit is de heling van het rouwproces
Elisabeth Kübler-Ross, psychiater en stervensbegeleidster, onderscheidde 5 fasen van rouw:
- Ontkenning
- Ontkenning is het niet onder ogen zien van wat er is of niet meer is. Het verlies is zo pijnlijk, dat je het gedoseerd, stap voor stap, moet toelaten om het te kunnen gaan verwerken
- Protest
- In deze fase protesteert de rouwende tegen het intense verdriet en de oorzaken daarvan. De rouwende richt zijn woede, machteloosheid en onbegrip meestal op artsen, therapeuten, familieleden, God of de kerk, enzovoorts. Soms kan dat ook een verloren of onbereikbare liefde zijn.
- Onderhandelen
- Omdat de rouwende merkt dat protesteren en smeken weinig effect sorteren, gaat hij zich doelen stellen. Als ik nu dit of dat doe, zal het dan toch nog goed komen, vraagt hij zich af.
- Depressie
- Wanneer het ontkennen van het verdriet, het protesteren daartegen en het onderhandelen niet geholpen hebben, treedt vaak depressiviteit en somberheid op.
- Aanvaarding
- Het proces van rouw en rouwverwerking gaat vanzelf over in acceptatie. Dit is de aanvaarding van het pijnlijke verlies dat nu eenmaal hoort bij rouw en rouwverwerking. Het kan rust geven dat de rouw en de rouwverwerking een plaats gekregen hebben. Voorwaarde hiervoor is het uiten en verwerken van de pijn rondom het rouwproces. Soms moet er ook een vergeving plaatsvinden. De Helende Reis is daarvoor natuurlijk een aangewezen methode.
Welke emoties horen bij rouw en rouwverwerking?
Bij rouw en rouwverwerking horen geen specifieke emoties. Rouw kan vele emoties omvatten, zoals verdriet, hulpeloosheid, onmacht, woede, schuld, angst, opluchting en berusting. Het is belangrijk dat de rouwende genoeg tijd neemt om te rouwen, zodat de rouw en de rouwverwerking kunnen worden afgerond. Dat kan soms jaren duren. Wanneer de bij rouw en rouwverwerking optredende emoties worden onderdrukt, kan de rouwende depressief worden (zie depressiviteit). Ook kunnen er daardoor concentratiestoornissen optreden (zie concentratieproblemen).
Rouw en rouwverwerking en de Helende Reis
Het verlies van een dierbare is een van de ergste dingen die je kunnen overkomen. Het rouwen en de rouwverwerking kunnen zelfs je leven verwoesten. De Helende Reis is, voor zover mij bekend, de krachtigste en meest effectieve therapie voor het verwerken en oplossen van ingrijpende emotionele ervaringen, zoals rouw en rouwverwerking.